Przez cały wrzesień trwała polska edycja konkursu Wiki Lubi Zabytki (Wiki Loves Monuments), największego konkursu fotograficznego na świecie. Jego celem jest zgromadzenie fotografii dokumentujących materialne dziedzictwo ludzkości i udostępnienie ich na wolnych licencjach, do bezpłatnego wykorzystania przez wszystkich.

Adam Kliczek, przewodniczący komisji konkursowej, podkreśla, że wybór 10 najlepszych zdjęć spośród tysięcy nadesłanych to olbrzymie przedsięwzięcie. – Do konkursu zgłoszono ok. 50 tys. fotografii. W ciągu półtora tygodnia kilkuosobowej komisji udało się wybrać z nich ok. 4800, następnie zeszliśmy do 2500. Spośród nich każdy z członków komisji wybrał ok. 35 fotografii, i to nad nimi toczyła się dyskusja – wyjaśnia.

Wszystkie zgłoszone zdjęcia trafiały na wolnych licencjach na stronę Wikimedia Commons, będącą repozytorium zdjęć, grafik i plików multimedialnych, dostępnych w Wikipedii i wszystkich jej siostrzanych projektach. Zgodnie z zasadami wolnych licencji, ze zdjęć udostępnionych na stronie Wikimedia Commons może korzystać każdy, o ile zachowa zgodność z wymaganiami licencji.

Zdaniem Antoniego Kreisa, członka ZPAF i dokumentalisty w Górnośląskim Parku Etnograficznym, wybór najlepszych zdjęć, dokumentujących zabytki, nie należy do łatwych. – Coraz więcej osób umie zrobić zdjęcie poprawne od strony technicznej, dobrze wykadrowane i ostre, ale to nie wszystko. Dlatego zawsze staram się szukać wartości estetycznych, indywidualnego wkładu autora. Zawodowcy nie do wszystkiego dotrą, nie na każdy budynek będą mieli zlecenie, czas czy możliwości. A amator wlezie tam, gdzie nie dotrze nikt inny – mówi. 

Jak podkreśla, konkurs Wiki Lubi Zabytki spełnia też ważną funkcję społeczną. – Dziś często nie doceniamy zalet zdjęć dokumentacyjnych, ale za 30 lat wielu z tych zabytków może już nie być, drewniane kościoły łatwo płoną. Dziś niby wszyscy mają aparaty w komórkach, ale czy za 30 lat z tych zdjęć cokolwiek będzie się nadawało do wykorzystania? W XIX wieku fotografowie nie jeździli na wieś i skutek jest taki, że brakuje nam zdjęć dokumentujących życie większej części Polski – przekonuje.

Historia konkursu sięga 2010, gdy twórcy holenderskiej Wikipedii zebrali ponad 12,5 tys. zdjęć dokumentujących zabytki wpisane do rejestru Rijksmonument. Rok później konkurs połączono z obchodami Europejskich Dni Dziedzictwa w 18 krajach (w tym w Polsce). 5,5 tys. fotografów nadesłało ok. 170 tys. zdjęć, dzięki czemu impreza trafiła do Księgi Rekordów Guinnessa jako największy konkurs fotograficzny świata. W l. 2012 i 2013 na konkurs nadsyłano już przeszło 360 tys. zdjęć z całego świata. 

Polscy fotografowie od lat należą do najaktywniejszych, w ubiegłych latach wśród nagrodzonych znajdowały się m.in. zdjęcia kościoła na wyspie w Zwierzyńcu, wnętrza klasztoru cysterskiego w Lubiążu, ruin zamku w Ogrodzieńcu, XVII-wiecznego domu tkaczy w Nowej Rudzie, Wzgórza Wawelskiego i klasztoru Norbertanek w Zwierzyńcu.

Krzysztof Machocki

Miejsce 2.:
Ogrodzenie w Zespole Byłego Nazistowskiego Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego i Zagłady Auschwitz - Birkenau .
Fot. Krzysztof Wiśniewski

Miejsce 3.:
Sklepienie Kościoła Pokoju w Świdnicy.
Fot. Jarosław Ciuruś

Miejsce 1. w kategorii „Architektura drewniana”:
Wnętrze Kościoła Pokoju w Świdnicy. 

Fot. Jarosław Ciuruś

Miejsce 1. w kategorii „Architektura XX w. i industrialna/postindustrialna”:
Perony dworca kolejowego we Wrocławiu.
Fot. Jarosław Ciuruś

Miejsce 1. w kategorii „Kamienica/pejzaż miejski”:
Ulica Grottgera w Kłodzku.
Fot. Jacek Halicki