Zbudowana w II połowie XIX w. na planie krzyża greckiego, w stylu bizantyjsko-rosyjskim, bogato dekorowana, jako jedyna trzynastokopułowa cerkiew w Europie wyróżnia się i zachwyca monumentalizmem. W Hrubieszowie, który prawa miejskie otrzymał w 1400 r. z rąk Władysława Jagiełły, w ciągu dziejów istniało przynajmniej osiem cerkwi. Pierwszym źródłem informującym o prawosławnej cerkwi w Rubieszowie (od 1802 r. Hrubieszów) jest przywilej z 1510 r., którym król Zygmunt I Stary potwierdził prawo mieszczan do użytkowania sadzawki miejskiej o nazwie Nowa Grobla.

Położona była ona od strony „ruskiej cerkwi”, w pobliżu przedmieścia, zwanego Chrust. Cerkiew prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Hrubieszowie została zbudowana w latach 20. XVI stulecia z fundacji mieszczanina Sofronija Kozuli. Kamień węgielny pod budowę murowanej cerkwi został położony 11 maja 1873 r., a po 3 latach, 13 maja 1876 r., arcybiskup chełmsko-warszawski Leontij poświęcił nowo wymurowaną świątynię. Obecnie w pracach renowacyjnych cerkwi pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, obejmującej m.in. kapitalny remont elewacji i odnowienie XIX-wiecznych polichromii, wykorzystywane są materiały firmy KEIM: zarówno tradycyjne, dwuskładnikowe farby mineralne opatentowane przez Adolfa Wilhelma Keima w 1878 r., jak również współczesne farby elewacyjne na bazie kombinacji spoiw zolu krzemionkowego i szkła wodnego KEIM Soldalit.