Historia BUDOWNICTWO ARCHITEKTURA
STRONA GŁÓWNA > Renowator > Artykuły techniczne > Dach ceramiczny – tradycja z przyszłością
Nr 2/2011 Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o.
Dach ceramiczny – tradycja z przyszłością

Ceramiczne pokrycia na odnawianych dachach obiektów zabytkowych można odebrać jako obowiązek nakładany przez konserwatorów zabytków. W rzeczywistości lista zalet ceramicznej dachówki jest tak długa, że bez trudu przekonuje do siebie inwestorów i architektów nie tylko przy renowacji dachów, ale również przy budowie nowych obiektów.

Ozdoba i prestiż
Płyt ceramicznych do krycia dachów używali już Etruskowie osiem wieków przed Chrystusem. Jednak formę dachówki używaną dzisiaj dało ludzkości Cesarstwo Rzymskie. Dzięki podbojom Imperium krycie dachów płytkami stało się popularne. Cywilizacja rzymska, oprócz niezwykłej  sztuki, literatury i filozofii, podarowała zatem światu dachówkę ceramiczną. Odtąd stała się ona nierozłącznym elementem europejskiego krajobrazu i myślenia o domu jako miejscu  bezpiecznym, cichym i ciepłym.

Romańska Karthago 14.


Najpierw dachówka królowała na rzymskich świątyniach i domach patrycjuszy, potem na dachach średniowiecznych katedr i ratuszy, następnie na królewskich i arystokratycznych  pałacach. Od czasów średniowiecza świątynie oraz zamki królewskie były obiektami znacznie górującymi nad pozostałą zabudową miasta.  Wysokie, strzeliste wnętrza gotyckich kościołów były przykryte spadzistymi dachami o ogromnej powierzchni. Na dachach pałaców zwykle układano dachówki, które starannie komponowano – często spotykane były wzory szachownicy  czy krzyża. Dachy tych obiektów stanowiły element dekoracyjny, mieniły się kolorami nawet z dużej odległości.

Aż wreszcie, po latach, dachówka ceramicznazagościła na dachach prywatnych domostw.

Nie tylko do renowacji
Przez wieki na terenie Europy wymyślano wiele rozmaitych typów dachówek ceramicznych. Są wśród nich różne rodzaje Karpiówki, dachówki zakładkowe (np. Renesansowe, Marsylki i Holenderki), czy dachówki tradycyjne (Esówki  i Mnich-Mniszka). Konserwatorzy zabytków konsekwentnie dążą do przywracania wyglądu obiektów zabytkowych z czasów ich największej świetności. Świadczą o  tym odnowione dachy budowli takich jak Zamek w Malborku, wrocławski kościół św. Marii Magdaleny czy Collegium  Maius w Krakowie. Elementy tych obiektów odrestaurowane zostały z dachówek ceramicznych marki Koramic produkowanych przez firmę Wienerberger.


Tradycyjnie podstawowym kolorem cechującym dachówki była i jest naturalna, czerwona barwa wypalonej gliny. Jednak produkty te oferują dużo więcej – gładka i lekko lśniąca  powierzchnia angobowanych dachówek ceramicznych od zawsze zwraca na siebie uwagę. Dla spotęgowania tego efektu, zewnętrzną stronę dachówki pokrywa się warstwą szlachetnej  glinki – angoby lub glazury. Spełnia ona funkcję ochronną, nadając jednocześnie materiałowi  nasycony kolor i połysk. Zabiegi te wygładzają powierzchnię dachówki oraz pozwalają uzyskać różnorodną kolorystykę – od naturalnej czerwieni i jej różnych odcieni, przez paletę brązów, aż po antracyt i czerń lub kolory łączone. Możliwedo uzyskania są także wszystkie inne barwy, jak
chociażby niebieski lub zielony.


Taka różnorodność stylistyczna i kolorystyczna pozwala dopasować pokrycie do niemal każdego, nawet najbardziej skomplikowanego i fantazyjnego dachu oraz stylu architektonicznego.  Nic dziwnego, że dachy ceramiczne nadal są ważnym elementem wielu współczesnych projektów. Uświęcony tradycją, wyjątkowy materiał pokryciowy wciąż gwarantuje  współczesnym architektom ogromną swobodę projektowania. Co więcej, doskonały efekt wizualny dachu idzie w parze ze świetnymi parametrami technicznymi i użytkowymi.


Ceramika – pokrycie dachowe bez wad
Dachówka ceramiczna to nie jedyny istniejący na rynku rodzaj pokrycia. Prawda jest jednak taka, że korzystna relacja ceny do jakości materiału oraz późniejsze relatywnie niskie koszty eksploatacji dachu spowodowały jej największą popularność wśród inwestorów. Jedyny  warunek konieczny do zastosowania dachówki ceramicznej to dach spadzisty (nowoczesne modele dachówek ceramicznych umożliwiają krycie  dachu już przy kilkunastostopniowym kącie nachylenia). Taka konstrukcja pozwala skutecznie odprowadzać śnieg i wodę deszczową. Dzięki stosunkowo dużej  masie (najpopularniejsze modele zawierają się w przedziale od 40 do 70 kg/m2)

Mnich-Mniszka– kolor: rustykalna angoba.

dachówki tworzą szczelną połać dachową dociskając się wzajemnie własnym ciężarem. Dach stanowi jednocześnie skuteczną barierę odporną na silne uderzenia wiatru.

Cecha podstawowa ceramiki to jej długowieczność wynikająca z odporności na nieustanne cykle przechodzenia między temperaturami dodatnimi i ujemnymi (mrozoodporność). Całkowicie niepalne dachówki (to pierwszy w historii praktycznie wykorzystany materiał ognioodporny) równie dobrze reagują na dobowe cykle nagrzewania i chłodzenia połaci dachowej. Dach powoli akumuluje ciepło i równie wolno  je oddaje. Dzięki temu, że prawidłowo ułożone dachówki mogą w pewnym zakresie pracować niezależnie, praca dachu spowodowana różnicą temperatur nie jest przenoszona na konstrukcję dachową (więźbę).

Barwa dachówek ceramicznych, przy całej różnorodności dostępnych kolorów, jest zawsze trwałym efektem wypalenia naturalnego materiału. Dachówki z ceramiki nie blakną, nie zmieniają barwy i  nie łuszczą się. Raz wypalona dachówka zachowuje swoje właściwości i barwę przez cały okres użytkowania. Co więcej, do listy  znanych już zalet można dopisać odporność na niekorzystne skutki cywilizacyjnych działań człowieka. Ceramika skutecznie obroniła się przed „kwaśnymi” deszczami i spowodowanym dziurą ozonową intensywnym promieniowaniem  ultrafioletowym. Wśród pokryć dachowych ceramika jest wyjątkiem, ponieważ przez cały okres eksploatacji dachu nie wymaga konserwacji i odświeżania. Naprawa dachu bardzo często ogranicza się jedynie do wymiany lub uzupełnienia pojedynczych dachówek.


Obiekty zabytkowe mają pod względem estetyki wyjątkowe wymagania. Ich spełnienie wykracza daleko poza obowiązujące przepisy budowlane i kryterium wpisania się obiektu w istniejącą wokół architekturę. Mimo upływających  wieków dachy ceramiczne nadal wyznaczają kanon architektonicznego piękna miejsc o tak szczególnym charakterze, a ponadczasowa  estetyka idzie przy tym w parze z doskonałymi  walorami użytkowymi, które oparły się nawet zanieczyszczeniom cywilizacyjnym. To  tradycja, która wciąż ma przed sobą świetną przyszłość.

Wienerberger Ceramika Budowlana

Załączniki:
WIENERBERGER_artykuł_2_2011.pdf
Bieżące wydanie

Renowacje i Zabytki
Kraków - 2/2017

W numerze:

Stary Kraków

Nowa Huta – dziedzictwo kulturowe zwierciadłem historii

Twierdza Kraków jako problem konserwatorski

Wzgórze wawelskie świadkiem historii

Mecenas Kultury

06.11.2012 nasze wydawnictwo uhonorowane zostało przez Pana Prezydenta i Radę Miasta Krakowa tytułem:

Mecenas Kultury Krakowa Roku 2011

Wyróżnienie otrzymaliśmy w kategorii „Za działania na rzecz ochrony zabytków”.

Czytaj więcej